Przeczytaj dokładnie cały artykuł, jeżeli chcesz się dowiedzieć lub upewnić jak nagrać wokal w domu.
W obecnych czasach nie trzeba już iść do studia nagraniowego, żeby rozpocząć swoją przygodę z nagrywaniem wokali, a za sprawą prężnie rozwijającego się rynku sprzętu muzycznego całkiem niewielkim kosztem jesteśmy w stanie zrealizować dobrej jakości nagranie bez wychodzenia z domu.
Najczęściej wystarczy komputer, interfejs audio i dobrej jakości mikrofon. Często jednak spotykam się z podstawowymi błędami przy nagraniach, które położyły niejedną dobrą sesję.
O przewadze studia nad domowym nagrywaniem napiszę w innym artykule – dzisiaj będzie o tym, co można zrobić właśnie w domu, aby nasze nagrania były jak najlepsze.
Jak nagrać wokal w domu
Dobór mikrofonu do warunków nagraniowych
Dość oczywistym stwierdzeniem jest, że mikrofon, który wybieramy do naszego domowego nagrywania będzie miał największy wpływ na uzyskiwane brzmienie.
Jeżeli już przeglądałeś/aś oferty sklepów muzycznych to na pewno nie umknęły Twojej uwadze dwie kategorie – mikrofony pojemnościowe oraz mikrofony dynamiczne.
Bardzo często początkujący nie wiedzą jaki typ mikrofonu wybrać, przez co wybór pada na sprzęt niedostosowany do warunków, w których będą przeprowadzane nagrania.
Mikrofony pojemnościowe
Mikrofony pojemnościowe są jednym z najczęstszych wyborów wśród początkujących, domowych realizatorów. W dużym uproszczeniu składają się z kapsuły przechwytującej dźwięk oraz układu elektronicznego, który trzeba zasilić. Zasilanie +48V, często nazywane po prostu zasilaniem fantomowym (phantom power) zazwyczaj dostarczane jest przez interfejs audio.
Jeśli miałbym opisać typowe brzmienie mikrofonu pojemnościowego to z pewnością użyłbym słów klarowny i szczegółowy. Pojemnościówki zbiorą każdy detal z naszego głosu, ale i z naszego pokoju, dlatego, jeżeli pokój ma duży pogłos, sporo odkrytych ścian, brak zasłon na oknach to możemy mieć pewność, że negatywnie odbije się to na naszych nagraniach.
Jeżeli natomiast nasze pomieszczenie nie jest szczególnie spogłosowane i po klaśnięciu nie słychać „pustego pokoju” myślę, że śmiało można rozglądać się za mikrofonem pojemnościowym.
Mikrofony dynamiczne
Mikrofony dynamiczne są mniej popularnym wyborem jeśli chodzi o nagrywanie wokalu wśród home-recordingowców. Zdecydowanie częściej możemy je spotkać na scenie. Nie wymagają żadnego, dodatkowego zasilania i działają z każdym interfejsem audio, nawet bez zasilania fantomowego.
Mikrofony dynamiczne różnią się brzmieniem od mikrofonów pojemnościowych. Są przede wszystkim mniej wyczulone na szczegóły w wyższych częstotliwościach oraz nie reprodukują niezaadaptowanych akustycznie pomieszczeń tak mocno, jak robią to mikrofony pojemnościowe, dlatego warto rozważyć kupno dynamika, gdy nie mamy wpływu na akustykę pomieszczenia, w którym nagrywamy.
Czym się kierować przy wyborze mikrofonu?
W tym akapicie mógłby znaleźć się cały, odrębny artykuł, ale w kilku zdaniach postaram się oszczędzić wam podstawowych błędów przy wyborze pierwszego mikrofonu zakładając, że ma być jak najtańszy.
Warto unikać tanich mikrofonów produkowanych przez marki, które nie zajmują się sprzętem muzycznym. Mam tutaj na myśli wszelkiego rodzaju firmy „gamingowe” lub bardziej ogólnie – komputerowe. W przeważającej większości jest to sprzęt jedynie wyglądem przypominający mikrofony studyjne, a jego brzmienie pozostawia wiele do życzenia.
Nie oznacza to, że dobrej jakości mikrofon musi być drogi. Analizując rynek mikrofonów na przestrzeni lat zauważyłem, że swego rodzaju „magiczną granicą” oddzielającą sprzęt niskiej jakości od dobrej jakości jest kwota w okolicach 400 zł. Poniżej załączyłem kilka mikrofonów pojemnościowych na początek w podobnej cenie, które osobiście mogę polecić.
Audio-Technica AT2020
MXL 770
AKG P120
sE X1A
MXL 990
Kliknij zdjęcie, aby zobaczyć więcej szczegółów
Jak nagrać wokal w domu
NISKIEJ JAKOŚCI LUB USZKODZONE KABLE
Powiem to z obserwacji innych oraz z autopsji – ludzie przykładają za mało uwagi do kabli mikrofonowych. Żeby było jasne – nie chodzi tu o audiofilskie kable z pozłacanymi złączami i tytanowymi wtykami, ale po prostu o dobrej jakości kabel mikrofonowy.
Każdy kabel, który jest pośrednikiem między mikrofonem i interfejsem audio nie powinien być w żadnym miejscu uszkodzony. Wchodzą w to zarówno widoczne uszkodzenia oplotu, ale również rozlutowane lub nieraz zwarte styki wewnątrz wtyczek. Jeżeli podczas odsłuchu z mikrofonu słyszymy niechciane dźwięki w postaci bzyczenia to praktycznie możemy być pewni, że problem występuje w kablu. Często, jeżeli mamy do czynienia z tanim kablem, sama wtyczka nie do końca kontaktuje z mikrofonem.
Jeżeli nagrywamy w domu to zazwyczaj nie są potrzebne nie wiadomo jak długie przewody, dlatego dobrze jest wydać te 50 – 100 PLN na solidny, 3 – 5 metrowy kabel. Poniżej zamieściłem kilka propozycji.
Red's Music Standard
XLR M - XLR F 5m
Red's Music Studio
XLR M - XLR F 5m
Proel Brave 5m
XLR M - XLR F 6m
Adam Hall Krystal
edition XLR M - XLR F 5M
Kliknij zdjęcie, aby zobaczyć więcej szczegółów
Jak nagrać wokal w domu
Ustawienie poziomu wzmocnienia (gain)
Poprawne ustawienie (z sufitem)
Przy najgłośniejszych dźwiękach kontrolka przesteru nie świeci się na czerwono
Szczyty fali dźwiękowej mają nad sobą przestrzeń i "nie dotykają" sufitu
Błędne ustawienie (z przesterem)
Podczas nagrania kontrolka przesteru wchodzi na czerwony poziom
Nagranie zostało przesterowane, a szczyty fali spłaszczone
Wbrew pozorom nawet tak prozaiczna czynność jak ustawienie małego pokrętła na interfejsie audio ma kluczowy wpływ na otrzymywany dźwięk. Każdy interfejs audio powinien być wyposażony w regulację wzmocnienia sygnału, czyli z angielskiego gain.
Najprościej rzecz biorąc gain ustawiamy śpiewając do mikrofonu powoli odkręcając pokrętło w prawo. W pewnym momencie zobaczymy, że wskaźnik przesterowania informuje nas o powstającym przesterze – wtedy wracamy odrobinę w lewo tak, żeby czerwona dioda się nie zapalała. W zależności od interfejsu wskaźnikiem przesterowania będzie jedna lub kilka diód LED, które poinformują nas o zetknięciu się sygnału z tzw. sufitem zapalając się na czerwono.
Pamiętajcie, że nawet jeżeli chcecie, aby wasz wokal był „mocny i agresywny” to właściwe przestery stosuje się w miksie i masteringu, a wprowadzenie przesteru poprzez niepoprawne ustawienie wzmocnienia może uniemożliwić dalszą pracę nad nagranym materiałem.
Jak nagrać wokal w domu
Ustawienie mikrofonu
Najczęściej w naszym domowym studio mikrofon ustawiamy na tradycyjnym statywie mikrofonowym. Pierwszą rzeczą, nad którą powinniśmy się zastanowić jest wysokość, na jakiej umieścimy naszego majka.
Zdecydowanie odradzam ustawianie mikrofonu poniżej wysokości ust naszego wokalisty, ponieważ do nagrania będzie musiał nachylić głowę w dół, przez co zmniejszy przepływ powietrza w krtani wpływając tym samym na swoje możliwości wokalne.
Najlepszym ustawieniem jest umieszczenie mikrofonu bezpośrednio na wysokości ust lub kilka centymetrów wyżej, dzięki czemu wokalista będzie miał pełny komfort wykonywania swojego utworu.
Unikaj tych ustawień
W kącie - wszystkie niskie częstotliwości są dużo bardziej słyszalne i nagranie będzie pełne "mułu"
W SZAFIE, AMATORSKIEJ KABINIE - wokal będzie brzmieć jak w małym pomieszczeniu - skotłowanie i "pudełkowo"
Jak nagrać wokal w domu
Przesłuchy ze słuchawek
Bardzo powszechnym błędem amatorskich nagrań są przesłuchy ze słuchawek. Powstają wtedy, gdy podczas nagrania podkład i/lub wokal słyszany w słuchawkach wydostają się na zewnątrz i są ponownie zbierane przez mikrofon. Najczęściej występują przy tanich słuchawkach, które nie są do końca zamknięte i sporo dźwięku wydostaje się na zewnątrz.
Pamiętaj, że istnieją też słuchawki otwarte, czyli takie, które mają otwartą konstrukcję (jak na zdjęciu obok) i nie nadają się do przeprowadzania nagrań przed mikrofonem ponieważ zbierze sporą porcję dźwięku, która z nich wychodzi.
